Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują nowe warunki techniczne na surowiec drzewny. Lasy Państwowe przedstawiają je jako uporządkowanie zasad. Doświadczenia przedsiębiorstw pokazują niestety, że zmiany te równocześnie zwiększają wykazywaną masę drewna, obniżają jego jakość użytkową i podnoszą koszty przerobu.
Na wolumen drewna trafiającego na rynek wpływają m.in. rezygnacja z 5-procentowago nadmiaru stosu, zmienione na niekorzyść kupujących potrącenia na korę, współczynniki przeliczeniowe metrów przestrzennych na sześcienne, nowe zasady pomiaru krzywizny oraz szersze dopuszczenie sinizny, sęków nadpsutych, zgnilizny i innych wad. Każdy z tych elementów ogranicza ilość drewna, którą zakład może wykorzystać w produkcji.
Analiza Anny Święcickiej-Kujawiak opublikowana w czasopiśmie „Przemysł Drzewny. Research&Development” nr 3/2026 wskazuje, że nowe zasady mogą pozornie utrzymywać wolumen pozyskania mimo faktycznie mniejszej ilości drewna dostarczanej na rynek. Autorka podaje czytelny przykład: w 2025 r. Lasy Państwowe sprzedały 14,2 mln m³ papierówki iglastej oraz 3,3 mln m³ papierówki liściastej – łącznie 17,5 mln m³. Jeżeli w 2026 r., przy utrzymującym się popycie, planowana sprzedaż zostanie wykazana na podobnym poziomie, po rezygnacji z 5-procentowego nadmiaru stosu stosowanego do 2025 r. na rynek może trafić fizycznie ponad 1 mln m³ drewna mniej.
Zmiany wpływają również na jakość surowca. Jeżeli za tę samą jednostkę rozliczeniową przedsiębiorstwo otrzymuje drewno o większej krzywiźnie lub z szerszym zakresem wad (sinizny, zgnilizny lub zepsutych sęków) rośnie realny koszt materiału użytecznego. Zakład ponosi większe straty, wytwarza więcej odpadu i obniża wydajność produkcji.
Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych wskazała około 122 tys. m³ rocznej różnicy w podaży surowca wynikającej ze zmienionych potrąceń na korę dla wybranych grup drewna wielkowymiarowego. W ocenie branży wartość ta jest znacząco niedoszacowana, ponieważ nie obejmuje skumulowanego wpływu wszystkich wprowadzonych zmian dotyczących drewna stosowego, współczynników zamiennych oraz pozostałych zasad pomiaru i klasyfikacji. Według szacunków Koalicji ich łączny wpływ może oznaczać ubytek fizycznej ilości surowca dostępnego dla nabywców sięgający nawet 2 mln m³.
Zbliżoną skalę ubytku drewna wskazuje Polska Izba Gospodarcza Przemysłu Drzewnego (PIGPD) podając, że wykazywana w 2026 r. podaż 37,2 mln m³ odpowiadałaby według wcześniejszych zasad około 35,8 mln m³ surowca porównywalnego jakościowo, a więc różnica wynosi około 1,4 mln m³ drewna mniej dla kupujących.
Dlatego kierujemy do Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych zasadnicze pytanie: czy przed wprowadzeniem nowych warunków technicznych przeprowadzono reprezentatywną analizę porównawczą pokazującą łączny wpływ zmian na rzeczywistą ilość, jakość i wartość ekonomiczną drewna otrzymywanego przez nabywców?
Jeżeli tak – prosimy o jej opublikowanie. Jeżeli nie – proponujemy przeprowadzić ją wspólnie.
Problem wykracza poza warunki techniczne
Równolegle Lasy Państwowe proponują zasady sprzedaży drewna na lata 2027–2028, które jeszcze bardziej zwiększą presję cenową: zmniejszenie udziału sprzedaży ofertowej dla stałych odbiorców z 75 do 70 proc., zwiększenie części aukcyjnej z 25 do 30 proc., możliwość składania ofert do 105 proc. historii zakupów oraz pulę techniczną sięgającą 7 proc.
W sytuacji podaży surowca mniejszej aż o 4 mln m³ od średniej wieloletniej kierunek ten zwiększy konkurencję cenową w procedurze PLD oraz ograniczy przewidywalność kosztów i konkurencyjność przedsiębiorstw. Koalicja sprzeciwia się tym zmianom. Kierunek powinien być odwrotny: większa stabilność kontraktacji i ochrona krajowego przerobu.
Wysokie ceny drewna zagrażają rentowności przedsiębiorstw
Zmiany są wprowadzane w czasie głębokiego osłabienia sektora drzewno-meblarskiego. Według szacunków Koalicji luka surowcowa przekracza 7 mln m³ rocznie. Wartość produkcji sprzedanej sektorów przetwarzających drewno spadła z 238,5 mld zł w 2022 r. do około 203,1 mld zł w 2025 r., a w branżach drzewnej i meblarskiej ubyło ponad 45 tys. miejsc pracy. Od 2020 r. ceny drewna sprzedawanego przez Lasy Państwowe wzrosły o ponad 60%, podczas gdy cena przykładowej białej płyty meblowej – o ok. 26%.
Przedsiębiorstwa działają jednocześnie pod presją wysokich kosztów finansowania i energii, słabszego popytu oraz konkurencji produktów importowanych z Azji. Firmy nie mogą przenieść wzrostu kosztów na klientów, różnicę pokrywają marżą, ograniczaniem inwestycji i produkcji oraz redukcją zatrudnienia.
Warunki techniczne, zasady sprzedaży i wielkość podaży są kształtowane przez Lasy Państwowe jednostronnie. Ta szczególna pozycja LP oznacza również szczególną odpowiedzialność. Lasy Państwowe generują w ostatnich latach blisko 1 mld zł zysku rocznie, podczas gdy drewno przetworzone przez polskich producentów tworzy kilkunastokrotnie większą wartość w produkcji, eksporcie, wynagrodzeniach i podatkach. Każda decyzja podnosząca koszt lub ograniczająca dostępność surowca powinna być poprzedzona analizą wpływu na cały łańcuch wartości i gospodarkę państwa.
Sytuacja na rynku jest zbyt poważna, by odpowiedzią administracji była kolejna wymiana stanowisk. Koalicja oczekuje od DGLP konkretnych działań:
1. Wstrzymania zmian warunków technicznych mogących istotnie wpływać na ekonomiczne warunki zakupu drewna do czasu określenia ich skutków.
2. Przeprowadzenia niezależnego badania porównawczego starych i nowych WT na reprezentatywnej próbie drewna, z udziałem przedstawicieli DGLP, przemysłu oraz niezależnej jednostki badawczej; wyniki i protokoły powinny być publiczne.
3. Przedstawienia skumulowanego bilansu wpływu zmian na ilość, jakość i ekonomiczną wartość drewna otrzymywanego przez nabywców.
4. Uzgodnienia stałej procedury konsultowania przyszłych zmian WT, zgodnie z którą zmiany mogące wywoływać istotne skutki ekonomiczne będą poprzedzane oceną ich wpływu.
Najpierw rzetelne analizy. Potem decyzje.
Źródła:
- Anna Święcicka-Kujawiak, „Mniej drewna pod tą samą metryką. Co naprawdę zmieniły Warunki Techniczne 2026?”, „Przemysł Drzewny. Research&Development”, nr 3/2026.
- Polska Izba Gospodarcza Przemysłu Drzewnego, „PIGPD wnioskuje o zmianę warunków technicznych na drewno wprowadzonych w 2026 roku”, 28 sierpnia 2026 r., pigpd.pl.
Kontakt dla mediów: Marta Banach tel.: +48 789 326 097; e-mail: marta.banach@oigpm.org.pl
O Koalicji na Rzecz Polskiego Drewna
Koalicja na Rzecz Polskiego Drewna to inicjatywa stowarzyszeń i firm reprezentujących przemysł: meblarski, płytowy, papierniczy i tartaczny. Promujemy drewno jako materiał najbardziej przyjazny człowiekowi, naturalny, odnawialny, podlegający recyklingowi. Przeciwdziałamy spalaniu drewna przez energetykę zawodową. Dążymy do wprowadzenia klasyfikacji odpadów drzewnych.
Koalicja na Rzecz Polskiego Drewna w liczbach:
– ok. 5% polskiego PKB (cały przemysł drzewny ok. 6% polskiego PKB),
– ok. 350 000 osób bezpośrednio zatrudnionych w firmach (cały przemysł drzewny ok. 450 000 osób zatrudnionych w firmach),
– 2 eksporter i 7 producent mebli na świecie,
– 2 miejsce w Europie i 7 miejsce na świecie pod względem produkcji płyt drewnopochodnych,
– 7 producent i 8 eksporter Europie w branży papierniczej,
– 1 eksporter w Europie w zakresie podłóg,
– 2 miejsce w Europie w zakresie eksportu jako branża drzewna ogółem,
– zakupy drewna w lasach państwowych przez podmioty reprezentowane przez Koalicję na Rzecz Polskiego Drewna – ok. 12 mln m3.